ตลาดขาดนักบินหนัก คนสนใจเรียนเพิ่มขึ้นแต่ผลิตไม่ทัน

บริษัทโบอิ้งผู้ผลิตเครื่องบินรายใหญ่ได้ออกมาคาดการณ์ว่า ในช่วง 20 ปีจากนี้ อาชีพนักบินพาณิชย์จะเป็นที่ต้องการอย่างมากในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก โดยเฉพาะในประเทศจีน โดยภายในปี 2037 การเติบโตทางเศรษฐกิจของภูมิภาคนี้จะเสริมให้ความต้องการเดินทางด้วยเครื่องบินเพิ่มสูงขึ้น อุตสาหกรรมการบินจำเป็นต้องใช้นักบินกว่า 240,000 คน และลูกเรืออีกกว่า 317,000 คน โดยครึ่งหนึ่งจากจำนวนเหล่านี้จะต้องทำงานรองรับการเติบโตในประเทศจีน

สถานการณ์ที่เกิดขึ้น ทำให้นักวิเคราะห์หลายคนเห็นว่า อาจทำให้เกิดความเสี่ยงต่ออุตสาหกรรมการบินที่กำลังเติบโต เมื่อจำนวนนักบินไม่เพียงพอต่อจำนวนเครื่องบิน แค่ประเทศจีนจีนเพียงประเทศเดียว จะต้องใช้นักบินจำนวน 128,500 คน ขณะที่ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จะต้องการนักบิน 48,500 คน ใกล้เคียงกับจำนวน 42,750 คน สำหรับเอเชียใต้

มาดูสถานการณ์ในประเทศไทย สถาบันการบินพลเรือน (สบพ.)เคยให้ข้อมูลไว้ว่า ประเทศไทยมีนักบินอยู่ จำนวน 2,500-3,000 คน ซึ่งในแต่ละปีธุรกิจการบินต้องการนักบินใหม่เพิ่มและทดแทนปีละ 400-500 คน แต่สามารถผลิตนักบินได้เพียงปีละ 200-300 คนเท่านั้น ส่วนกลุ่มวิศวกรด้านการบินและช่างอากาศยาน มีจำนวนทั้งสิ้น 8,000-9,000 คน ซึ่งในแต่ละปีประเทศไทยสามารถผลิตบุคลากรด้านวิศวกรรมการบินได้เพียง 300-400 คนต่อปี จากความต้องการมากกว่า 400 คนต่อปี

ส่วนการผลิตบุคลากรทางด้านการบิน สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา(องค์การมหาชน) หรือ สมศ. ระบุว่า ประเทศไทยมีสถาบันอุดมศึกษาที่เปิดสอนหลักสูตรด้านการบิน จำนวน  26 แห่ง  โดยที่เปิดสอนในรูปแบบสถาบันการบินและคณะการบินจำนวน 5 แห่ง อีก 21 แห่ง เปิดสอนหลักสูตรหรือสาขาที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจการบิน ขณะที่สถาบันการบินพลเรือน เปิดสอนเกี่ยวกับอุตสาหกรรมการบินแบบครบวงจรใน 2 กลุ่มหลักสูตร ได้แก่ 1. หลักสูตรภาคอากาศ อาทิ หลักสูตรนักบินพาณิชย์ หลักสูตรนักบินส่วนบุคคล และ 2.หลักสูตรภาคพื้นดิน อาทิ หลักสูตรเทคโนโลยีการบินบัณฑิต หลักสูตรวิศวกรรมศาสตร์บัณฑิต เป็นต้น

ในช่วงที่ผ่านมาสถาบันอุดมศึกษาที่เปิดสอนด้านการบินเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และมีจำนวนนักศึกษาสนใจเข้าเรียนเพิ่มขึ้นทุกปี โดยปี 2556 มีนักศึกษากว่า 5,000 คน ปี 2557 มีนักศึกษามากกว่า 9,000 คน และปี 2558 มีนักศึกษามากกว่า 15,000 คน  แม้ว่าจำนวนนักศึกษาที่สมัครเข้าเรียนในหลักสูตรด้านการบินในภาพรวมจะมากขึ้น แต่ยังไม่ใช่จำนวนที่เพียงพอกับที่ตลาดต้องการ เนื่องจากการเรียนในสาขาวิชานี้ต้องใช้ทุนทรัพย์ค่อนข้างสูงและต้องผ่านการทดสอบทั้งทางวิชาการ ด้านร่างกาย และจิตใจ เช่น มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง( มฟล.) ที่เปิดสอนสาขาวิชาการปฏิบัติการทางการบิน (Aviation Operations) มาตั้งแต่ปี 2555 โดยมีนักศึกษาเข้าเรียนในสาขานี้ปีละประมาณ 50 คน การจะก้าวสู่การเป็นนักบินได้ นักศึกษาชั้นปีที่ 4 จะต้องผ่านการตรวจเวชศาสตร์ที่จะทดสอบเรื่องทัศนคติ สัญชาติญาณ แนวความคิด ฯลฯ จากโรงพยาบาลที่กำหนด หากผ่านแล้วจึงจะสามารถศึกษาต่อปฏิบัติการทางการบิน ซึ่งมี 2 แบบ คือ แบบเครื่องบินเล็ก กับ CPL (CPL ย่อมาจาก Commercial Pilot License) โดยแต่ละปีจะมีผู้สนใจสมัครเข้าตรวจเวชศาสตร์ปีละ 8-10 คน ผ่านการตรวจประมาณ 6 คน เมื่อผ่านการทดสอบแล้วจึงเข้าเรียนปฏิบัติการทางการบินได้ ซึ่งยังมีกระบวนการต่าง ๆ หลายขั้นตอน

อาจารย์ประจำหลักสูตรดังกล่าว ยอมรับว่ามีผู้สนใจเรียนจนกระทั่งสำเร็จออกไปเป็นบินได้นั้นมีน้อย นอกจากจะมีค่าใช้จ่ายสูงแล้ว ส่วนใหญ่นักศึกษาในสาขาวิชาดังกล่าวส่วนใหญ่จะประกอบอาชีพที่เกี่ยวข้องอื่น ๆ แทน

สถาบันและหลักสูตรการบินที่เปิดสอนในประเทศไทย อาทิ

  • มหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย คณะการบิน
  • วิทยาลัยนานาชาติการท่องเที่ยว มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี
  • มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต คณะธุรกิจการบิน
  • สถาบันพัฒนาบุคลากรการบิน สาขาธุรกิจการบิน มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต
  • สถาบันการบินพลเรือน (หลักสูตรเทคโนโลยีการบินบัณฑิต และหลักสูตรการบินบัณฑิต)
  • คณะวิศวกรรมศาสตร์ ภาควิชาวิศวกรรมการบินและอวกาศ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
  • วิทยาลัยการบินและคมนาคม มหาวิทยาลัยศรีปทุม
  • วิทยาลัยการท่องเที่ยวและการบริการ สาขาธุรกิจการบิน มหาวิทยาลัยศรีปทุม
  • คณะบริหารธุรกิจ สาขาการจัดการธุรกิจการบิน มหาวิทยาลัยศรีปทุม
  • หลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาธุรกิจการบิน (Aviation Business) มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์
  • หลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเทคโนโลยีการบิน (Flight Operation Management) มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์
  • สาขาการจัดการธุรกิจการบิน (หลักสูตรนานาชาติ) มหาวิทยาลัยนานาชาติแสตมฟอร์ด
  • คณะมนุษยศาสตร์และการจัดการการท่องเที่ยว สาขาการจัดการธุรกิจสายการบิน มหาวิทยาลัยกรุงเทพ
  • คณะมนุษยศาสตร์และประยุกต์ศิลป์ สาขาวิชาการจัดการธุรกิจสายการบิน มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย
  • สาขาธุรกิจการบิน มหาวิทยาลัยราชภัฎสวนดุสิต
  • สำนักวิชาการจัดการ สาขาการจัดการธุรกิจการบิน มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
  • สาขาธุรกิจการบิน มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
  • วิทยาลัยการท่องเที่ยวและการบริการ สาขาวิชาการจัดการธุรกิจด้านการบิน มหาวิทยาลัยรังสิต

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

จะเกิดอะไรขึ้น เมื่อ ‘นักบิน’ ขาดแคลน…

ดูดวงเดือนมิถุนายน 2563 ซินแสหมิง ทำนาย ลัคนาราศีกันย์

ดูดวงเดือนมิถุนายน 2563 ซินแสหมิง อาจารย์พงศ์สดายุ นาคทอง เจ้าของฉายา ขงเบ้งเมืองไทย เผยชะตาชีวิต ลัคนาราศีกันย์ ในเดือนมิถุนายน ดังนี้

ดูดวงเดือนมิถุนายน 2563 ซินแสหมิง ทำนาย ลัคนาราศีสิงห์

ดูดวงเดือนมิถุนายน 2563 ซินแสหมิง อาจารย์พงศ์สดายุ นาคทอง เจ้าของฉายา ขงเบ้งเมืองไทย เผยชะตาชีวิต ลัคนาราศีสิงห์ ในเดือนมิถุนายน ดังนี้

ไต้หวัน ไฟเขียวให้นักท่องเที่ยวต่างชาติเข้าประเทศต.ค.นี้ มั่นใจ การท่องเที่ยว จะกลับมาฟื้นตัว

ไต้หวัน เปิดเผยว่าจะเตรียมอนุญาตให้นักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทางเข้าประเทศ โดยวางแผนช่วงกำหนดเวลาระหว่างวันที่ 1 ตุลาคมถึง 31 ธันวาคมนี้