บทเรียนราคาแพง พระพุทธรูปอุลตร้าแมน กับความย้อนแย้งในสังคมไทย

พระพุทธรูปอุลตร้าแมน ศิลปะที่รังสรรค์จากความคิดสู่ความผิดพลาดที่ต้องวิงวอนสังคมให้อภัย เมื่อความเห็นต่างระหว่างสร้างสรรค์กับเสื่อมเสีย มีเพียงเส้นบางๆของคำว่าจินตนาการคั่นกลาง

ผลงานสร้างสรรค์สู่ความเสื่อมเสีย

ผลงาน พระพุทธรูปอุลตร้าแมน

กลายเป็นประเด็นครหาในสังคมไทยกันยกใหญ่ เมื่อผลงานศิลปะที่สร้างจากแรงบันดาลใจเกี่ยวกับซูเปอร์ฮีโร่ในอุดมคติถูกถ่ายทอดออกมาเป็น พระพุทธรูปอุลตร้าแมน

ผลงานนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมาที่จัดแสดงในงานการแสดงผลงานศิลปะของนักศึกษาหลักสูตรศิลปศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา ภายใต้ชื่องาน “เต๊อะเติ๋น” ที่ห้างสรรพสินค้าเทอร์มินอล 21 โคราช ระหว่างวันที่ 3-11 ก.ย. 2562 นั้น ก่อนที่ผลงานทั้ง 3 ภาพจะถูกปลดออกจากงานแสดงเมื่อวันที่ 7 ส.ค. ที่ผ่านมา

ล่าสุดวานนี้(8 ส.ค.) นายวิเชียร จันทรโณทัย ผู้ว่าราชการจังหวัดนครราชสีมา และ ผศ.ธวัช ตราชู รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา ได้นำนักศึกษาเจ้าของผลงานภาพวาดและอาจารย์ เข้ากราบขอขมาต่อหน้าพระประธานในพระอุโบสถ และกราบขอขมาต่อเจ้าคณะจังหวัดนครราชสีมา ในนามคณะสงฆ์จังหวัดนครราชสีมา ในความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ที่วาดภาพในลักษณะนี้

ทั้งนี้นักศึกษาเจ้าของผลงานกล่าวย้ำถึงเจตนาที่แท้จริงว่า ตนไม่ได้มีเจตนาที่จะหลบหลู่พระพุทธศาสนาเลย และกระทำลงไปด้วยความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ เพียงแต่ต้องการแสดงให้เห็นว่า

พระพุทธเจ้าเปรียบเหมือนซูเปอร์ฮีโร่อุลตร้าแมน ที่สามารถอดทนต่อสิ่งเร้ารอบด้าน ช่วยขจัดปัดเป่าสิ่งชั่วร้ายให้กับมนุษย์ ทำให้โลกมนุษย์สงบสุขได้

นักศึกษาเจ้าของผลงาน
ผลงาน พระพุทธรูปอุลตร้าแมน

เมื่อศิลปะมีถูกผิด เมื่อจินตนาการถูกปิดกั้น

“จินตนาการ สำคัญกว่าความรู้”

อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์

วลีอมตะของอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ที่ทิ้งเอาไว้ให้แก่โลก ความรู้ทำให้เราฉลาดขึ้น แต่มันจะเป็นสิ่งที่อยู่คงเดิมอย่างนั้น หากเราไม่นำความรู้นั้นไปใส่จินตนาการ หรือเปรียบเทียบง่ายๆว่า ความรู้ก็เหมือนกับปัจจุบัน ขณะที่จินตนาการเปรียบได้กับอนาคต

ซึ่งหลังจากมีกระแสวิพากษ์วิจารณ์ในประเด็นนี้แพร่หลายเป็นวงกว้าง ทางอาจารย์เฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ ศิลปินแห่งชาติ จึงได้ออกมาแสดงความคิดเห็นว่า สังคมควรจะหยุดกล่าวโทษนักศึกษาเจ้าของผลงานดังกล่าวได้แล้ว และอยากให้น้องเจ้าของผลงานอย่าหมดหวังกำลังใจที่จะสร้างงานศิลปะต่อไป

อาจารย์เฉลิมชัย กล่าวไว้ช่วงหนึ่งว่า เราอย่าไปสนใจว่าผลงานนี้เป็นการหลบหลู่ศาสนา มาทำเป็นประเด็นดราม่า น้ำเน่า มันไม่ได้เป็นเรื่องร้ายแรงขนาดนั้น จนถึงขั้นที่ต้องให้เด็กไปกราบขอโทษ

มันทำให้ตัวเด็กเองสั่นไหว ไม่ใช่แค่เด็นคนนี้แต่เด็นคนอื่นด้วย เพราะหลังจากนี้ไม่ว่าเด็กจะทำอะไรก็คงกลัวว่าจะผิดอีก ต่อไปก็ไม่กล้าสร้างสรรค์ผลงานคอยแต่จะตามลอกกันไป

อีกทั้งเจตนารมณ์ของเด็กคนนี้ ก็เป็นเพียงการทำงานศิลปะตามความรู้สึก เห็นถึงความเป็นฮีโร่ที่ปกป้องโลก คุณงามความดีในการปราบเหล่าร้าย เหมือนกับตัวละครฮีโร่อย่างอุลตร้าแมน ที่อุปมาเหมือนพระพุทธเจ้าที่ปราบกับเหล่ามารทั้งหลายที่คอยตามผจญ

เด็กมีความคิดสร้างสรรค์ เด็กมีจินตนาการ เด็กเปลี่ยนแปลงนั้นคือส่งที่เราต้องการ ทุกวันนี้บ้านเมืองเรามีแต่การลอก ลอกทุกชิ้น ลอกทุกอย่าง คิดไม่เป็น ไม่กล้าที่จะต่าง

อาจารย์เฉลิมชัย

งานศิลปะสะท้อนสามัญสำนึกของปัจเจกบุคคล

พระมหาไพรวัลย์ วรวณฺโณ ป.ธ.๙ นาคหลวง พระภิกษุแห่งวัดสร้อยทอง ได้แสดงความคิดเห็นผ่านทาง เฟซบุ๊กส่วนตัวในชื่อ ไพรวัลย์ วรรณบุตร ความว่า

ภาพวาดมันก็เป็นแค่ส่วนหนึ่งของเงาสะท้อนแห่งจินตนาการและความรู้สึกที่ซ่อนอยู่ภายใน เช่นกัน ความเคารพศรัทธาไม่มีรูปแบบและมันเป็นนามธรรมอันลึกซึ้งมากกว่าที่ใครจะมาแบ่งแยกความสูงความต่ำ ความละเอียดวิจิตร หรือความเลวทรามหยาบกระด้าง ตลอดจนถึงการแสดงออก อันใครก็ไม่รู้ที่มาจำกัดแค่การกราบไหว้บูชา

พระมหาไพรวัลย์

อีกทั้งได้กล่าวถึง ตำนานแห่งมหาชมพูบดีสูตรนะ ที่ครั้งหนึ่งพระพุทธเจ้าเคยเนรมิตตนเองเป็นพระมหาราชาธิราชเจ้า เพื่อปราบพญาชมพูบดี ในครานั้นพระพุทธเจ้าเปรียบเหมือนพระเจ้าจักรพรรดิ์ และพระธรรมของพระองค์เปรียบเหมือนเดชานุภาพซึ่งสามารถเอาชนะเหล่าท้าวพญาทั้งหลายได้

คนสมัยก่อนเองก็ได้มีการสร้างพระพุทธรูปปางทรงเครื่องอย่างกษัตริย์ขึ้นมา มีสวมชฎา และใส่เครื่องอาภรณ์อย่างพร้อมสรรพ ฉะนั้นขณะนี้ที่พระพุทธรูปสวมชุดอุลตร้าแมนก็คงดูจะไม่ได้แตกต่างกันมาก ด้วยทั้งสองอย่างล้วนแต่เป็นเครื่องสื่อให้เห็นถึงความมีภาวะพิเศษอันเป็นพระคุณธรรมอย่างประเสริฐสุดของพระพุทธเจ้าด้วยกันทั้งคู่

สุดท้ายนี้ พระมหาไพรวัลย์ วรวณฺโณ ได้ฝากข้อคิดไว้ให้กับผู้ที่ออกมาวิพากษ์วิจารณ์ว่า

พระพุทธเจ้าไม่ใช่สมบัติของคุณหรือของอาตมา พระธรรมคำสอนของท่านก็เช่นกัน ศาสนาเป็นสมบัติของศาสนิกทุกคน ไม่ว่าเขาจะเคารพนับถือหรือสังกัดอยู่ในกลุ่มก้อนนิกายไหน ทุกคนมีสิทธิ์ในการอธิบายความเชื่อความศรัทธาที่เขามีต่อศาสดาหรือต่อศาสนาของเขาในแบบของตนเองได้ ไม่มีใครมีสิทธิ์ผูกขาดความนับถือศรัทธาต่อศาสนาแต่เพียงคนเดียวหรือในแบบเดียว

พระมหาไพรวัลย์

การผสมผสานที่แตกต่างแต่ไม่แตกแยก

ที่ผ่านมาวัดต่างๆที่มีการนำเอาความทันสมัยของยุคสมัยปัจจุบัน กระแสสังคมในโลกเข้าไปสอดแทรกกับจิตรกรรมฝาผนังภายในพระอุโบสถ เพื่อเป็นการดึงดูดความสนใจให้ผู้คนเข้าไปชื่นชม ก็มีกระแสที่ทั้งตอนรับและโจมตีแต่เป็นเพียงส่วนน้อย 

หากสุดท้ายแล้วสิ่งต่างๆเหล่านี้ก็ไม่ได้มีเจตนาที่จะหลบหลู่ศาสนาหรือความศักดิ์สิทธิ์ของสถานที่นั้นๆ แต่เป็นการเชิญชวนให้คนรุ่นใหม่เด็กเข้าวัดด้วยซ้ำไป อีกทั้งยังเป็นการสะท้อนว่าสิ่งใดๆในโลกล้วนต้องมีการปรับเปลี่ยนให้เป็นไปตามยุคสมัยที่ทุกอย่างหมุนไปไม่เคยหยุดนิ่ง

วัดกลาง จ.พิษณุโลก

ภาพจิตรกรรมฝาผนัง เงาะป่าใส่หูฟังและกำลังใส่ลูกปืนใหญ่ และยักษ์แต่งกายด้วยชุดทหารปัจจุบัน
ภาพจิตรกรรมฝาผนัง ยักษ์ถือปืนสไนเปอร์
ภาพจิตรกรรมฝาผนังในมุมกว้าง

วัดสำปะซิว จ.สุพรรณบุรี

ภาพจิตรกรรมฝาผนังตัวการ์ตูนโดเรมอนในกระทะทองแดง
ภาพจิตรกรรมฝาผนัง ยอดโบสถ์จิ้มตาเทวดา
ภาพจิตรกรรมฝาผนัง ฤาษีถือแทปเลต
ภาพจิตรกรรมฝาผนังตัวการ์ตูนโดเรมอน และเบ็นเท็นอยู่ในศาลา

วัดร่องขุ่น จ.เชียงราย

ภาพจิตรกรรมฝาผนังตัวละครจากภาพยนตร์ดัง
ภาพจิตรกรรมฝาผนังตัวละครจากภาพยนตร์ดัง

นอกจากนี้ยังมีการ์ตูนสัญชาติญี่ปุ่นเรื่อง saint young men หรือชื่อภาษาไทย สองศาสดาลาพักร้อน ซึ่งในการ์ตูนเรื่องนี้ตัวละครหลักเป็น พระเยซู ศาสดาของศาสนาคริสต์ และพระพุทธเจ้า ศาสดาของศาสนาพุทธไปท่องเที่ยวร่วมกัน

ซึ่งในขณะนั้นก็มีกระแสดราม่าเกิดขึ้น แต่ทางผู้จัดญี่ปุ่นได้ตอบโต้กลับมาในทำนองว่า “ประเทศญี่ปุ่นให้อิสระ เสรีภาพในเรื่องมุมมองทางศาสนา”

ภาพจากการ์ตูนเรื่อง saint young men
ภาพจากการ์ตูนเรื่อง saint young men

มารศาสนาแท้จริงแฝงอยู่ในคราบผ้าเหลือง

เปิดหูเปิดตา ยอมรับความจริงกันหรือยัง ว่าทุกวันนี้ปัจจัยใดที่ทำให้พุทธศาสนาเสื่อมทรามขั้นสุด

ปฎิเสธไม่ได้เลยว่าในแต่ละปี มีข่าวคราวเกี่ยวกับพระภิกษุสงฆ์ที่ปฏิบัติตนไม่เหมาะสมหรือเรียกง่ายๆว่าไม่ได้เห็นแก่ผ้าเหลืองที่ห่มคลุมร่างกายอยู่ มากน้อยแค่ไหน ซึ่งหากลองไล่เรียงข่าวตั้งแต่ปี พ.ศ.2554 จนถึง ปัจจุบัน ปีพ.ศ.2562 ไม่เคยมีปีไหนที่ไม่มีข่าวคาวเกิดขึ้นเลย

ปี พ.ศ.2554

สภ.อินทร์บุรี สิงห์บุรี บุกวัดกำแพง พบพระมั่วสุมเสพยาเสพติดกับกลุ่มวัยรุ่นในกุฏิพระ พบยาบ้า7เม็ด

ปี พ.ศ.2555

ตำรวจบุกจับพระสงฆ์อยุธยาวัดพระงาม อ.บางปะหัน หลังชาวบ้านทนไม่ไหวที่มีปาร์ตี้เบียร์-เสพยา เปิดหนังโป๊ดูในกุฏิวัด

ปี พ.ศ.2556

ชาวบ้านแจ้งจับเจ้าอาวาสวัดอุปถัมภ์โพธารามกุดค้าว จ.กาฬสินธุ์ เปิดกุฎิมั่วสุมเสพยาบ้า อ้างอยากผอม อีกทั้งค้นเจอซีดีลามกผู้ชาย

ปี พ.ศ.2557

กำลังทหารบุกจับเจ้าอาวาส วัดดงพง หมู่ 8 บ้านบ้องตี้น้อย ต.วังกระแจะ อ.ไทรโยค จ.กาญจนบุรี เสพ และขายยาบ้าคาวัด อีกพบคลิปโป๊ในมือถือ

ปี พ.ศ.2558

เจ้าหน้าที่เข้าตรวจสอบที่รีสอร์ทแห่งหนึ่ง จับกุม พระวัดสว่างโนนงาม บ้านป่าหนองอีเหน ต.บ้านหัน อ.โนนศิลา จ.ขอนแก่น เสพยาเสพติด และกำลังจะทำกิจกรรมทางเพศ

ปี พ.ศ.2559

ทหารตำรวจชุมพร บุกจับพระคากุฏิ เสพกัญชา ยาบ้า อ้างทำให้อารมณ์ดี สามารถสวดมนต์ท่องจำได้ลื่นไหล

ปี พ.ศ.2560

ตำรวจบุกค้นวัดดบ้านโสกโดน ต.โนนหนามแท่ง อ.เมือง จ.อำนาจเจริญ หลังสืบทราบพระขายยาบ้า พบของกลางยาบ้า 89 เม็ด จับตรวจฉี่เป็นสีม่วง หลวงพี่อ้างฆราวาสนำยาบ้ามาฝากไว้ เลยหยิบมาฉันแก้ง่วง

ปี พ.ศ.2561

ตำรวจกองปราบปราม เข้าจับกุม อดีตพระลูกวัดแห่งหนึ่งย่านลาดพร้าว พร้อมยึดของกลาง เป็นยาบ้า 1 เม็ด และอุปกรณ์การเสพ 1 ชุด

ปี พ.ศ.2562

เมื่อช่วงกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ตร.บุกตรวจฉี่พระวัดดัง สภ.ทุ่งสง จ.นครศรีธรรมราช พบสีม่วงครึ่งวัด

สุดท้ายแล้ว เราก็คงจะบังคับใครให้คิดเหมือนกันไม่ได้ ร้อยพ่อพันแม่ ร้อยคนร้อยความคิด สิ่งสำคัญที่สุดน่าจะอยู่ที่อย่าเอาความคิดเราไปยัดเยียดใส่ใคร สิ่งต่างๆนอกกายเกิดขึ้นและดับไป สิ่งที่จะอยู่อย่างยั่งยืนคือคำสอนและคุณงามความดี

  • ขอบคุณข้อมูลและภาพ
  • www.news.thaipbs.or.th
  • www.travel.truelife.com
  • www.painaidii.com
  • การ์ตูนซีรีส์ตลก เรื่อง Saint Young Men