รู้จักความเป็นมาของ ‘วันครู’ 16 มกราคม วันสำคัญของของทุกปี

วันครู คือวันที่ลูกศิษย์ต่างจำได้ดีว่า เป็นวันที่ 16 มกราคมของทุกปี ซึ่งวันครู กำหนดขึ้นเพื่อให้ลูกศิษย์ระลึกถึงพระคุณของครูบาอาจารย์ ทาง Bright Today จะพาไปทำความรู้จักความเป็นมาของวันครูกันค่ะ

ความหมายของครู

ครู มาจากภาษาบาลีว่า ครุ (อ่านว่า คะ-รุ) ภาษาสันสฤตใช้คำว่า คุรุ แปลว่า ผู้มีความประพฤติน่าเคารพ หรือ ผู้สั่งสอนศิษย์ ครู คือผู้ที่สั่งสอนสอน ถ่ายทอดความรู้ให้แก่ศิษย์ โดยวิธีในการสอนจะแตกต่างกันออกไปโดยคำนึงถึงพื้นฐานความรู้ ความสามารถ และเป้าหมายของนักเรียนแต่ละคน นอกจากการสอนแล้วครูยังเป็นผู้ยกระดับวิญญาณมนุษย์ ให้รู้จักผิดชอบชั่วดี สอนในคุณงามความดีเพื่อเป็นแบบอย่างให้แก่ลูกศิษย์

ประวัติความเป็นมา

เมื่อปี พ.ศ. 2499 ในที่ประชุมสามัญคุรุสภาประจำปี จอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรีและประธานกรรมการอำนวยการคุรุสภากิตติศักดิ์ในขณะนั้น ได้กล่าวคำปราศรัยต่อที่ประชุมครูทั่วประเทศว่า 

“ที่อยากเสนอในตอนนี้ก็คือว่า เนื่องจากผู้เป็นครูมีบุญคุณเป็นผู้ให้แสงสว่างในชีวิตของเราทั้งหลาย ข้าพเจ้าคิดว่า วันครู ควรมีสักวันหนึ่งสำหรับให้บรรดาลูกศิษย์ทั้งหลายได้แสดงความเคารพสักการะต่อวันสงกรานต์ เราก็นำเอาอัฐิของผู้มีพระคุณบังเกิดเกล้ามาทำบุญ ทำทาน คนที่สองรองลงไปก็คือครูผู้เสียสละทั้งหลาย ข้าพเจ้าคิดว่าในโอกาสนี้จะขอฝากที่ประชุมไว้ด้วย ลองปรึกษาหารือกันในหลักการ ทุกคนคงจะไม่ขัดข้อง”

จากแนวความคิดนี้ สื่อมวลชน ล้วนเรียกร้องให้มีวันครูเพื่อให้เป็นวันแห่งการรำลึกถึงความสำคัญของครูในฐานะที่เป็นผู้เสียสละ เพื่อจะได้ประกอบพิธีระลึกถึงคุณบูรพาจารย์ คณะมนตรีได้มีมติเมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน 2499 ให้วันที่ 16 มกราคม ของทุกปี เป็น วันครู โดยถือเอาวันที่ประกาศพระราชบัญญัติครูในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2488 เป็น วันครู และให้กระทรวงศึกษาธิการสั่งการให้นักเรียนและครูหยุดในวันดังกล่าว 

งานวันครูได้จัดเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2500 ในส่วนกลางใช้สถานที่ของกรีฑาสถานแห่งชาติเป็นที่จัดงาน ได้กำหนดเป็นหลักการให้มีอนุสรณ์งานวันครูไว้แก่อนุชนรุ่นหลังทุกปี อนุสรณ์ที่สำคัญ คือ หนังประวัติครู หนังสือที่ระลึกวันครู และสิ่งก่อสร้างที่เป็นถาวรวัตถุ

รายชื่อประเทศที่มีวันครู

  • ประเทศที่มีวันครูที่ไม่ใช่วันหยุด

          – อินเดีย วันครูตรงกับวันที่ 5 กันยายน
          – มาเลเซีย วันครูตรงกับวันที่ 16 พฤษภาคม 
          – ตุรกี วันครูตรงกับวันที่ 24 พฤศจิกายน

  • ประเทศที่มีวันครูเป็นวันหยุด

          – แอลเบเนีย วันครูตรงกับวันที่ 7 มีนาคม 
          – จีน วันครูตรงกับวันที่ 10 กันยายน 
          – สาธารณรัฐเช็ก วันครูตรงกับวันที่ 28 มีนาคม 
          – อิหร่าน วันครูตรงกับวันที่ 2 พฤษภาคม 
          – ลาตินอเมริกา วันครูตรงกับวันที่ 11 กันยายน 
          – โปแลนด์ วันครูตรงกับวันที่ 14 ตุลาคม 
          – รัสเซีย วันครูตรงกับวันที่ 5 ตุลาคม 
          – สิงคโปร์ วันครูตรงกับวันที่ 1 กันยายน 
          – สโลวีเนีย วันครูตรงกับวันที่ 28 มีนาคม 
          – เกาหลีใต้ วันครูตรงกับวันที่ 15 พฤษภาคม 
          – ไต้หวัน วันครูตรงกับวันที่ 28 กันยายน 
          – ไทย วันครูตรงกับวันที่ 16 มกราคม 
          – สหรัฐอเมริกา วันอังคารในสัปดาห์แรกที่เต็ม 7 วันในเดือนพฤษภาคม 
          – เวียดนาม วันครูตรงกับวันที่ 20 พฤศจิกายน