ทำความรู้จัก โรคอัลไซเมอร์ (Alzheimer) โรคคนแก่ ที่ต้องดูแลด้วยความเข้าใจ ทั้งคนป่วยและคนดูแล

ทำความรู้จัก โรคอัลไซเมอร์ หรือ โรคสมองเสื่อม โรคคนแก่ ที่ต้องดูแลด้วยความเข้าใจ และผู้ดูแลต้องเข้าใจเพื่อไม่ให้เครียด

โรคที่ถือว่าเป็นโรคยอดฮิตของผู้สูงอายุเลยคือ “โรคอัลไซเมอร์” ที่ทำให้ผู้สูงอายุมีอาการความจำเสื่อม จะอะไรไม่ได้ ถ้าเป็นหนักอาจจะถึงขั้นที่ไม่สามารถทำกิจวัตรตามปกติได้เลย ซึ่งทำให้ผู้ดูแลเกิดความเครียด จนหลายครั้งเรามักจะได้ยินข่าวว่าญาติพี่น้องที่ต้องดูแลผู้ป่วยโรคนี้เกิดความเครียดจนถึงขั้นทำร้ายร่างกายผู้สูงอายุเลยก็มี

เพื่อเป็นการทำความเข้าใจผู้ป่วย “โรคอัลไซเมอร์” รวมถึงทำความเข้าใจกับตัวของผู้ดูแลเพื่อไม่ให้เกิดความเครียดจนเกิดไป เรามีข้อมูลจาก คุณทิพเนตร งามกาละ ผู้ปฏิบัติการพยาบาลขั้นสูง ฝ่ายการพยาบาล คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล มาฝากกัน

โรคอัลไซเมอร์ เป็นหนึ่งในโรคสมองเสื่อมที่พบได้บ่อยที่สุด ผู้ป่วยโรคนี้จะมีอาการสำคัญคือ จะมีความเสื่อมในเรื่องของความจำ, การรับรู้ ความคิด จินตนาการ และการตัดสินใจ ซึ่งอาการแสดงที่เราเห็นคือผู้ป่วยจะมีอาการหลงลืม มีพฤติกรรมและนิสัยเปลี่ยนไป ความผิดปกติเหล่านี้มีผลกระทบต่อการใช้ชีวิต ทั้งในด้านหน้าที่การงานและสังคม อาการจะดำเนินไปอย่างช้าๆ แต่ค่อยๆมากขึ้นเรื่อยๆ จนในที่สุดจะช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ และเสียชีวิตในที่สุด

โรคอัลไซเมอร์จะพบในผู้สูงอายุ ยิ่งอายุมากขึ้นก็จะพบอัตราการเป็นโรคมากขึ้น

ช่วงอายุ 65-69 ปี อุบัติการณ์การเกิดผู้ป่วยรายใหม่ 3 : 1000 คน/ปี

ช่วงอายุ 85-89 ปี อุบัติการณ์การเกิดผู้ป่วยรายใหม่ 40 : 1000 คน/ปี

การดูแลผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์ ?

  • กระตุ้นให้ผู้ป่วยดูแลตนเองให้ได้มากที่สุด โดยเฉพาะในเรื่องการทำกิจวัตรประจำวัน เช่น การทำความสะอากร่างกาย,การอาบน้ำ จัดเตรียมอุปกรณ์ตามลำดับก่อน-หลัง,กำหนดเวลาอาบน้ำและขับถ่าย ให้สอดคล้องกับชีวิตประจำวันที่เคยทำ สิ่งสำคัญ คือ ถ้าผู้ดูแลไม่ว่าง และเร่งรีบให้ผู้ป่วยทำตามตารางเวลาของเรา จะเป็นสิ่งกระตุ้นให้ผู้ป่วย มีความไม่พอใจ,โกรธ หรือเกรี้ยวกราดได้
  • พยายามคงความสามารถของผู้ป่วยที่มีอยู่ ชะลอความเสื่อมของสมอง ถ้าเป็นไปได้ควรให้สอดคล้องกับทักษะความสามารถเดิม หรือในระยะเริ่มแรกอาจจัดกิจกรรมให้ผู้ป่วยทำ การใช้ภาพเป็นตัวสื่อ ทายภาพสมาชิกในครอบครัว จัดภาพอัลบั้มของคนในครอบครัว การคิดเลขบวกเลข เล่นเกม เป็นต้น
  • จัดการกับพฤติกรรม อารมณ์ต่างๆที่ไม่พึงปรารถนา เช่น ไม่ยอมอาบน้ำ,ปัญหาการกิน การนอน,อารมณ์ฉุนเฉียว ก้าวร้าว เกรี้ยวกราดและอาการทางจิตประสาท,หวางระแวง โดยใช้หลักการ 4 บ.
  • การดูแลโรคประจำตัวอื่นๆ ผู้ป่วยที่มีโรคอื่นร่วมด้วย ต้องพยายามควบคุมโรคเหล่านี้ให้ได้ ไม่ให้เกิดภาวะแทรกซ้อน ไม่เช่นนั้น อาจจะทำให้อาการอัลไซเมอร์ของผู้ป่วยแย่ลงได้
  • การดูแลผู้ป่วยในระยะสุดท้ายไม่ให้เกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น การเคาะปอด ดูดเสมหะ การให้ออกซิเจน การเตรียมอาหาร ระวังเรื่องสำลักอาหาร การทำกายภาพบำบัดให้ผู้ป่วย เพื่อป้องกันข้อติดแข็ง ตลอดจนการพลิกตะแคงตัว เพื่อป้องกันการเกิดแผลกดทับ

สิ่งสำคัญอีกหนึ่งอย่างก็คือ “ผู้ดูแล” ควรจะใส่ใจในการดูแลตนเองด้วย เพราะการดูแลผู้ป่วยนานๆ โดยเฉพาะผู้ป่วยอัลไซเมอร์นั้นจะทำให้ผู้ดูแลเกิดความเครียด เพราะฉะนั้นผู้ดูแลเองก็ควรใส่ใจและดูแลตนเอง

ทำความเข้าใจ ผู้ดูแลต้องทำความเข้าใจและยอมรับกับภาวะของผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์ เนื่องจากผู้ป่วยจะมีปัญหาเรื่องความจำ ,การใช้ความคิดด้านต่างๆ ตลอดจนการสูญเสียความสามารถในการแก้ไขปัญหาหรือการควบคุมตนเองของผู้ป่วย ที่สำคัญต้องเข้าใจว่าอาการเหล่านั้นเกิดขึ้นสืบเนื่องจากโรคที่ผู้ป่วยเป็น ไม่ใช่แกล้งทำ

ให้ความรัก เมื่อผู้ดูแลตระหนักว่ายังมีความรักให้กับผู้ป่วยแล้ว ผู้ดูแลก็จะสรรหาวิธีการรักษาการดูแลด้านจิตใจ และอื่นๆ ผู้ดูแลสามารถช่วยเหลือด้านจิตใจของผู้ป่วยได้ โดยการให้กำลังใจแก่ผู้ป่วย รวมทั้งการให้ความช่วยเหลือในการทำกิจวัตรประจำวันต่างๆ

รู้ขีดจำกัดของตนเอง นอกจากการดูแลผู้ป่วยแล้ว ตัวผู้ดูแลเองก็ควรจะดูแลร่างกายและจิตใจของตนเองด้วย รู้ขีดความอดทน สภาพทางอารมณ์ของตัวเอง เนื่องจากการดูแลผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์ตลอดเวลาอาจก่อให้เกิดความเครียดหรือปัญหาด้านอารมณ์ ดังนั้นนอกจากผู้ดูแลจะมีหน้าที่ดูแลผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์แล้ว ต้องดูแลสุขภาพจิตของตนเองด้วย หากรู้สึกเหนื่อยก็ควรหยุดพักให้ผู้อื่นมาดูแลแทน เมื่อสภาพร่างกายและจิตใจพร้อมแล้วก็ค่อยกลับมาทำหน้าที่ผู้ดูแลใหม่

ขอบคุณข้อมูลจาก : คุณทิพเนตร งามกาละ ผู้ปฏิบัติการพยาบาลขั้นสูง ฝ่ายการพยาบาล คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล

ข่าวล่าสุด

ดูทั้งหมด

กระติก แจงที่มาของรูปในเฟซบุ๊กของ แตงโม นิดา เผย! มีการเปิดแอพอื่นด้วย

กระติก อิจศรินทร์ อดีตผู้จัดการส่วนตัวของ แตงโม นิดา ให้สัมภาษณ์สื่อประเด็นรูปภาพในเฟซบุ๊กของ แตงโม นิดา เผย! มีการเปิดใช้แอพพลิเคชั่นอื่นในมือถือแตงโม

แม่แตงโม ตอบแล้วโทรศัพท์อยู่ที่ใคร และใครเป็นคนโพสต์เฟซบุ๊ก

คุณแม่แตงโม นิดา ตอบแล้วว่าโทรศัพท์ของแตงโมอยู่ที่ใคร และใครเป็นคนโพสต์ภาพในเฟซบุ๊ก หลังแตงโมนิดาเสียชีวิตไปแล้ว

โก๊ะตี๋ อารามบอย โพสต์ตัดพ้อ แฟนคลับแห่ให้กำลังใจเพียบ

โก๊ะตี๋ อารามบอย โพสต์ตัดพ้อลงบนเฟซบุ๊ก ไม่รู้ว่าเจ้าตัวไม่สบายใจเรื่องอะไร งานนี้แฟนคลับแห่ให้กำลังใจเพียบบอก สู้ ๆ เดี๋ยวก็ผ่านไป